Voedselcombinaties

Wanneer ik een maaltijd samenstel, kies ik zoveel mogelijk voor pure producten, rijk aan vezels, vitaminen en mineralen. Bovendien gebruik ik calorierijke producten en koolhydraatrijke voedingsmiddelen met mate. Maar er is nog iets waar ik rekening mee houd, als ik aan het koken ga…

De voedselcombinatieleer

voedselcombinaties HayOoit, heel lang geleden (in 1939 om precies te zijn), was er ene mijnheer Howard Hay. En die mijnheer hield zich bezig met het bestuderen en formuleren van juiste voedselcombinaties. Dat betekent inderdaad niets meer of minder dan dat sommige voedingsmiddelen volgens hem bij elkaar passen en andere niet. Dan hebben we het niet over de smaak, laat dat duidelijk zijn. Hay was geen kok, hij was een dokter die naging hoe voeding verteerd wordt. Of, volgens hem, niet verteerd wordt.
Hay doopte zijn theorie tot de voedselcombinatieleer, een lijst van 15 regels: 15 slechte en goede combinaties. Voedingstherapeut Jan Dries maakte er een gemoderniseerde versie van en goot deze in dit, volgens zijn eigen woorden goed hanteerbare pijlenschema op de figuur hiernaast. Belachelijk ingewikkeld en onmogelijk in praktijk te brengen, vind ik persoonlijk. En ik ben wel wat gewoon, als het op vreemde eetgewoontes aankomt.

Pascale Naessens gebruikt dé voornaamste regel van de combinatietheorieën van Hay en Dries als fundament voor haar keuken: eet geen eiwitten samen met koolhydraten. Door volgens haar recepten te koken, at ik heel regelmatig op die manier, zonder te beseffen dat ik een bepaald dieet aan het volgen was. Ik ontdekte er de voordelen van en werd nieuwsgierig naar de boeken van Jan Dries.

De eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat de kritische wetenschapper in mij de schrijfsels, stellingen en theorieën van Jan Dries vaak de reinste onzin vind. Maar de eerlijkheid gebiedt mij ook toe te geven dat ik duidelijk lichamelijke voordelen ondervind van de richtlijn om geen eiwitten te combineren met koolhydraten.

Waarom eiwitten niet matchen met koolhydraten: een hypothese

Wij Belgen worden nog altijd groot gebracht met aardappelen, groenten en vlees. Ook ik was het ooit zo gewoon. (Ik werd dus niet te vondeling gelegd in een konijnenhol, voor moest je eraan twijfelen.) En onze aardappelen worden al eens vervangen door rijst of pasta. En er komt soms vis of kip op tafel in de plaats van vlees. Maar een component wegnemen uit die heilige drievuldigheid is voor velen nog steeds ondenkbaar. Bovenop deze brede waaier aan voedingsbestanddelen belandt in vele gevallen nog een zoet dessert of fruit, waardoor de kakafonie in maag en darmen alleen maar groter wordt. Dit alles wordt door gespoeld met zure (light) frisdrank, die de spijsvertering op verschillende manieren saboteert.
En dan gaat het van: “Ik heb last van mijn maag…”
Hate to break it to you… Maar jouw maag heeft last van jou.

Vis, eieren, vleesvervangers, kaas… Kortom eiwitten worden verteerd in de maag. Koolhydraten, zoals rijst, aardappelen, quinoa en havermout worden verteerd in de dunne darm. Wanneer een maaltijd, die eiwitten bevat, in de maag terecht komt, blijft die daar graag lang hangen. Namelijk tot wanneer alle eiwitten afgebroken zijn. Tijdens die periode zitten de koolhydraten min of meer gevangen in de maag. Zij willen eigenlijk zo snel mogelijk naar de dunne darm, omdat ze daar verwerkt worden. Maar dat gaat pas van zodra de eiwitvertering is afgerond. De opgesloten koolhydraten (die niet meer of minder dan suikers zijn) beginnen daar te gisten waarbij er gassen gevormd worden. Bovendien kunnen ze hierdoor, eenmaal in de darm, niet meer goed verteerd worden. Daarnaast bemoeilijkt die gisting ook de eiwitvertering die op dat moment in de maag aan de gang is.
Aan het eind van de rit worden beide componenten dus niet echt vlot verwerkt, wat zich kan uiten in onaangename kwaaltjes.

Na een mix van eiwitten en koolhydraten te hebben gegeten, krijg ik vaak een opgeblazen gevoel en zelfs buikpijn. Ik voel me ook moeër, vermoedelijk omdat mijn spijsvertering meer energie kost. Als het om kleine hoeveelheden eiwitten en koolhydraten gaat, merk ik dergelijke subtiele veranderingen niet of nauwelijks op. Maar een klassieke maaltijd waarin allerlei types voedingsmiddelen gecombineerd worden, vermijd ik liever.

In de praktijk

In zo goed als alle voedingsmiddelen vind je zowel eiwitten als koolhydraten terug. Maar tegelijk is in zo goed als alle voedingsmiddelen één van beide duidelijk veel meer aanwezig dan de andere. Zo leveren vlees, vis, kaas en dergelijke vooral eiwitten. Terwijl brood, pasta, rijst en consorten in de eerste plaats koolhydraten aanbrengen.
Maaltijden waarin beide in vergelijkbare mate voorkomen, zijn volgens de voedselcombinatieleer slecht verteerbaar. Klassiekers als aardappelen met vlees, pasta met kaas en rijst met kip zijn dus toch niet zo ’n happy couples

Onder de industrieel bereide voedingswaren, vind je uiteraard een heel arsenaal aan producten waarin koolhydraten en eiwitten rijkelijk zijn samengevoegd. Maar zelfs in de natuur komen ze voor. Peulvruchten bijvoorbeeld. Deze bevatten én veel eiwitten én veel koolhydraten. Daarenboven bevatten ze ook nog eens veel vezels, waardoor ze niet door iedereen evengoed verteerd worden. Toch ben ik er fan van, omdat ze een hoge voedingswaarde hebben en door hun waardevolle eiwitten goede, natuurlijke vleesvervangers zijn.

Als ik kook, combineer ik doorgaans geen uitgesproken eiwitbronnen met uitgesproken koolhydraatbronnen. In al mijn gerechten waar ik kaas, vis, eieren of vleesvervangers gebruik, zal je dus nooit nog quinoa of peulvruchten vinden. En omgekeerd. Het effect op mijn spijsvertering is opmerkelijk. Door te kiezen voor eiwitten OF koolhydraten (en de tegenhanger te vervangen door groenten) verminder je ineens ook het caloriegehalte van een maaltijd. Daarom is het niet alleen een spijsverterings- maar ook een lijnvriendelijke manier van koken.

Het is geen magische vermageringstruc en ook geen heilige graal in het fit-en-gezond-verhaal. Voor mij is het simpelweg de meest effectieve manier om steeds zo veel mogelijk energie, zo weinig mogelijk verteringskwaaltjes te hebben en bovendien een gewicht waar ik me goed bij voel.

Hit enter om te zoeken of Esc om te sluiten